17
تیر

انواع کاشی

کاشی‌های سرامیکی را می‌توان بر مبنای رنگ و ظاهر، محل مصرف، میزان تخلخل، لعاب، نوع و پخت تقسیم‌بندی کرد.

  1. تقسیم‌بندی بر حسب ظاهر و رنگ:

– بدنه‌های سفید

– بدنه‌های تیره (قرمز پخت)

  1. تقسیم‌بندی بر حسب محل مصرف:

– کاشی دیوار

– کاشی کف

  1. تقسیم‌بندی بر حسب میزان تخلخل:

کاشی‌های دیواری و کاشی‌های ظریف کف، دسته‌ای از فرآورده‌های سرامیکی هستند. می‌توان کاشی‌ها را بر حسب میزان تخلخل بدنه به شکل زیر تقسیم‌بندی کرد:

محصولات متخلخل:

این دسته، گروهی از کاشی‌ها هستند که میزان جذب آب پس از پخت آنها بیش از 10 درصد است. براساس استاندارد EN87 دسته‌بندی کاشی‌های متخلخل مطابق جدول 1 صورت می‌گیرد.

جدول 1. دسته‌بندی کاشی‌های متخلخل

نوع محصول
کاشی‌های متخلخل
ویژگی
ماژولیکا
کاتوفورد
ارتن ور
مونوپروزا
تخلخل
24-19
18-10
20-15
18-12
رنگ بدنه
صورتی، زرد
صورتی، قرمز
سفید
قرمز، سفید
ابعاد (cm×cm)
15×15 – 20×10-20×15- 18×12
از 20×20 تا 50×50
15×15 – 20×10-20×20- 20×15
ابعاد گوناگون
کاربرد
کاشی دیواری
کاشی کف
کاشی دیواری
کاشی دیواری و کف

– محصولات زجاجی:

این محصولات، کاشی‌های لعاب‌دار و بدون لعابی هستند که جذب آب آنها پس از پخت کمتر از 6 درصد است. این محصولات معمولاً به عنوان کاشی کف در داخل و خارج ساختمان استفاده می‌شود و بر اساس استاندارد EN87 به استون ورهای پرسلانی، استون ورهای قرمز و استون ورهای تک پخت لعاب‌دار تقسیم‌بندی می‌شوند.

  1. تقسیم‌بندی بر حسب لعاب:

بر اساس این تقسیم‌بندی کاشی‌ها به لعاب‌دار و بدون لعاب مطابق جدول 2 تقسیم‌بندی می‌شوند.

جدول 2. تقسیم‌بندی کاشی‌ها به لعاب‌دار و بدون لعاب

نوع کاشی
درصد جذب آب
روش شکل دهی
کاربرد
سطوح لعاب‌دار
ماژولیکا
15- 25
پرس
کاشی دیوار
کاتوفورد
4- 15
پرس
کاشی دیوار
تک پخت بدنه سفید
0- 6
پرس
کاشی کف
تک پخت بدنه قرمز
0- 12
پرس
کاشی کف
ارتن‌ور بدنه سفید
6- 25
پرس
کاشی دیوار
استون‌ور پرسلانی
0- 0/5
پرس
کاشی دیوار و کف
سطوح بدون لعاب
کاتو
3- 15
اکسترود
کاشی کف
کلینکر
0- 7
اکسترود
کاشی دیوار و کف
استون‌ور قرمز
0- 4
پرس
کاشی کف
استون‌ور پرسلانی
0- 0/5
پرس
کاشی دیوار و کف
  1. تقسیم‌بندی بر اساس نوع پخت:

– کاشی‌های تک پخت: در این روش پخت بدنه و لعاب به طور همزمان و در یک سیکل انجام می‌گیرد.

– کاشی‌های دو پخت: در این روش ابتدا بدنه در دمای بالا پخته می‌شود و پس از اعمال لعاب، پخت دوم در دمای پایین‌تر صورت می گیرد.

  1. تقسیم‌بندی کاشی‌ها بر اساس نوع:

– کاشی معمولی

– کاشی منوپروزا

– کاشی پرسلانی

مراحل تولید کاشی‌های سرامیکی که به روش پرس شکل‌دهی می‌شوند، به طور کلی عبارت است از:

– آماده‌سازی مواد اولیه: در این مرحله مواد اولیه به وسیله سنگ شکن‌های فکی و چکشی خرد می‌شوند.

– مواد اولیه بدست آمده توزین شده و به وسیله آسیاب تر یا بالمیل به دوغاب تبدیل می‌شوند.

– دوغاب آماده شده به اسپری درایر منتقل شده و گرانول تهیه می‌شود.

– گرانول‌ها بسته به نوع محصول (کف یا دیواری) در زمان های متفاوتی، پیرسازی یا age می‌شوند.

– گرانول‌های بدست آمده متناسب با نوع محصول نهایی تحت عملیات پرس قرار گرفته و شکل‌دهی می‌شوند.

– محصول بدست آمده خشک می‌شود.

– محصول خشک شده مسیرهای متفاوتی را طی می کند. اگر این محصول تک پخت باشد، پس از خشک شدن وارد خط لعاب شده و پس از اعمال لعاب، پخت می‌شود. اگر محصول مورد نظر دو پخت باشد، ابتدا بدنه پخته شده و لعاب بر بدنه پخته شده اعمال می‌شود و در نهایت پخت لعاب صورت می‌گیرد.

مواد اولیه مورد استفاده در صنعت کاشی را به سه دسته می‌توان تقسیم‌بندی کرد:

  1. مواد پلاستیک یا شکل‌­پذیر: رس‌ها یا کانی‌های رسی که دارای خاصیتپلاستیسیتهبوده و خاصیت شکل­ پذیری را به بدنه می­‌دهند.
  2. پرکننده­‌ها یا فیلرها: پرکننده‌­ها موادی غیر پلاستیک با نقطه ذوب و مقاومت شیمیایی بالا هستند که به بدنه اضافه می­‌شوند تا از تغییر شکل بدنه در خلال پخت جلوگیری کنند. مهم‌ترین و رایج‌­ترین پرکننده‌ها در صنعت کاشی،سیلیسو آلومینا هستند.
  3. گدازآورها: این مواد به منظور کاهش نقطه ذوب بدنه یا لعاب مصرف می‌شوند. در هنگام پخت بدنه، گدازآورها ذوب شده و در هنگام سرد شدن فازشیشه­ای را در بدنه به وجود می­‌آورند و به بدنه کاشی استحکام می‌بخشند.فلدسپات‌ها از مهم‌ترین گدازآورهای مصرفی در بدنه­ و لعاب هستند.

سابقاً در بدنه‌های کاشی دیواری از Na2O و K2O به عنوان گداز آور استفاده می شد. ولی به مرور، CaO جایگزین این گدازآورها شد. استفاده از CaO باعث کاهش انقباض بدنه در هنگام پخت شده و در نتیجه موجب پایداری ابعادی کاشی می‌شود. از طرفی انبساط رطوبتی در این کاشی‌ها کاهش می‌یابد.

انبساط رطوبتی به علت جذب آب فاز شیشه‌ای بدنه‌های پخته شده رخ می‌دهد و در نهایت منجر به ایجاد تنش کششی در لعاب و ترک در آن می‌شود. در حقیقت پدیده جذب رطوبت از زمان سرد شدن بدنه در داخل کوره، آغاز می‌شود. اما ترک‌های ناشی از آن پس از چندین سال در لعاب کاشی مشاهده می‌شود. بنابراین دو ویژگی در ایجاد انبساط رطوبتی موثر است: تخلخل و میزان فاز شیشه. در برخی بدنه‌ها اگرچه میزان فاز شیشه زیاد است، ولی عدم حضور تخلخل در بدنه موجب می‌شود تا رطوبت با فاز شیشه تماس نداشته باشد و در نتیجه مقدار انبساط رطوبتی ناچیز باشد. در صورتی که تخلخل بدنه زیاد باشد، حتی مقادیر اندک فاز شیشه نیز می‌تواند مشکل‌ساز باشد. با استفاده ازCaO به جای Na2O و K2O مقدار فاز شیشه در بدنه و در نتیجه میزان انبساط رطوبتی به شدت کاهش می‌یابد.

سرامیک (کاشی موزاییکی گروهی)

کاشی‌های سرامیکی گروهی کفی و دیواری اعم از لعاب‌دار و بدون لعاب نیز به روش کاشی تولید می‌شوند و در داخل یا خارج ساختمان‌ها نصب می‌گردند.

به لحاظ کوچک بودن ابعاد کاشی‌های موزاییکی (سطح هر قطعه کاشی کمتر از 100 میلیمتر مربع است) چسباندن تعدادی از آنها در کنار یکدیگر به کمک یک ورقه لفاف یا توری صورت گرفته و عرضه آنها به صورت گروهی الزامی است. کلیه قطعات سرامیکی همجنس کاشی‌های موزاییکی گروهی که همراه آنها به کار می‌روند، در این دسته قرار می‌گیرند.